Bu Blogda Ara

24 Aralık 2011 Cumartesi

BERGAMA’NIN (PERGAMON) UNESCO DÜNYA KÜLTÜR MİRAS LİSTESİ’NE ALINMASI İÇİN YAPILMASI GEREKENLER


Pergamon Reconstruction 
                                    (Kaynak: http://www.bmwgstr.com/forum/archive/index.php/thread-149.html )


Berlin Bergama Müzesinde Bulunan Zeus Altar 
                                (Kaynak : http://farm3.static.flickr.com/2694/4111395388_49588b614e_b.jpg)










Kingdom of Pergamum 


















































































9 Aralık 2011 Cuma

TIMES SQUARE (1)



NEW YORK / TIMES SQUARE (1)

Mehmet Tunçer, 09 Aralık 2011, Bolu

Bu yazı dizisinde, New York şehrinin çeşitli alt bölgelerini, kentleşme ve mimarisini ele alarak kısaca anlatmayı hedefliyorum. Aldığım kısa notlar, gözlemler ve çeşitli kaynaklardan alınan bilgiler ile bu "Dünya Kenti" ni daha iyi anlamaya, anlatmaya çalışacağım. 

Times Square (Meydanı)  alanı, aynı zamanda “Tiyatro Bölgesi” olarak da bilinir. Doğudan batıya doğru, 6. Ve 7 Avenue’ler (cadde) arasındaki yapı adaları ile güneyden kuzeye doğru Batı 40. ve Batı 53. Caddelerdeki yapı adalarını içerir.  Midtown Manhattan kesiminin batısındaki ticari bölgeyi oluşturur.
The extended Times Square area, also called the Theatre District, consists of the blocks between Sixth and Eighth Avenues from east to west, and West 40th and West 53rd Streets from south to north, making up the western part of the commercial area of Midtown Manhattan.


Önceleri Longacre Meydanı  olarak bilinen Times Meydanı; nisan 1940 tarihinde, New York Times merkezinin bu kesimde yeni inşa edilen Times Building’e taşınması ile yeniden adlandırılmıştır. Günümüzde “One Times Square” olarak söylenmektedir. Bu bölge Yeni Yıl Balolarının yapıldığı bölge olmuştur.
Formerly named Longacre Square, Times Square was renamed in April 1904 after The New York Times moved its headquarters to the newly erected Times Building, which is now called One Times Square and is the site of the annual ball drop on New Year's Eve.





Times Meydanı; “Dünya’nın Kesişme Noktası” ve “Büyük Beyaz Yol” olarak da adlandırılmaktadır. İkonik bir dünya “Landmark”ı, Amerika’nın ve  New York şehrinin bir sembolü olarak önemli bir statü kazanmıştır.
Times Square, nicknamed "The Crossroads of the World" and "The Great White Way," has achieved the status of an iconic world landmark and is a symbol of New York City and the United States.

Getting to the Core of 11 Times Square
Times Meydanı’nın kuzey üçgeni, teknik olarak Duffy Meydanı olarak bilinir ve 1937’de  Chaplain Francis P. Duffy için adanmıştır. Duffy’in anısına buraya bir anıt dikilmiştir. Ayrıca, George M. Cohan’in heykeli de buradadır.

The northern triangle of Times Square is technically Duffy Square, dedicated in 1937 to Chaplain Francis P. Duffy of New York City's "Fighting 69th" Infantry Regiment; a memorial to Duffy is located there, along with a statue of George M. Cohan, and the TKTS discount theatre tickets booth.



2 Şubat 2011 Çarşamba

BERGAMA AKROPOLİS ESKİ BİR PLANDA


BERGAMA (PERGAMON) KÜTÜPHANESİ
Prof. Dr. Mehmet Tunçer

Antik dönemde Bergama Akropolündeki diğer bir önemli yapı da ünlü Bergama Kütüphanesi’dir. 200.000 ciltlik eseri ile Alexandria'daki (İskenderiye) kütüphaneye rakip olarak inşa edilmiştir. Bergama’nın tarihte ünlü kütüphanesinin yeri 1880 yılında Akropol’de yapılan kazılarda Carl Humann ve Prof. Alexander Christian Leopold Conze tarafından ortaya çıkarılmıştır. I. Attalos tarafından kurulan ve M.Ö. 198 yılında ün alan kütüphanenin, Athena Tapınağı’nın kuzey koridoru arkasındaki konumu anlaşılmış ve planı yapılmıştır.
BERGAMA KÜTÜPHANESİ

Conze’ye göre Herkulanum’da olduğu gibi, bunlara altlık üzerine konulan kitap dolaplarını saplamak için madenden yapılmış çengeller asılı bulunuyordu. Kitaplar, güney ve batının nemli havasından korunmak için kuzey ve doğuya konulmuş ve kitap raflarıyla duvarlar arasına yarım metrelik bir boşluk bırakılmıştı.

Kazıda, kuzeydeki duvarın ortasında büyük bir altlık bulunmuştur. Altlığın üstünde olduğu anlaşılan dev bir heykel de yerde yatıyordu. Başı ile gövdesi kopmuş olarak yere düşen bu heykel, kütüphanenin, Bergama’nın ve Krallığın koruyucusu Athena’nın heykeliydi. Galeride ayrıca Krates ve İrodikos (parşömenci), Halikarnasos’lu Herodotos (tarihçi), Miletos’lu lirik müzisyen Timotheos, daha ötede tarih yazarları Meleagros’un oğlu Balakros, Philotas’ın oğlu Apollonios gibi bilginlerin heykel ve büstleri bulunuyordu[1].

Daha önceleri, dört köşe sütun (herme) lerin üzerine konan büstler salonları süslüyorlardı. Fakat, Bergama’da bulunan altlıklar gibi tam boy heykellerin dikildiği görülmemiştir. Günümüzde bütün büyük kütüphane ve akademilere ünlü kişilerin portre, heykel ve tablolarını koyma geleneği, Bergama Kütüphanesi’nin bu sergileme yönteminin bir devamı sayılmaktadır.
Kütüphanenin dünya çapında bir değer taşıması için büyük çabalar harcayan Kral Eumenes bilgindi, sanat ve edebiyat koruyucusu idi. Çöküntüye uğramış Yunanistan’dan ve Hellen şehirlerinden birçok bilgin ve sanatçının Bergama’ya gelmesi sağlandı. Böylece Bergama, dünyanın uygarlık merkezlerinden biri haline gelmesi sağlandı.

Bu dönemde üzerine en kolay yazı yazılan madde “Papirus” idi. Ender olan bu madde Mısır’dan geliyordu. Taş, mermer ve madeni levhalarla oyulan tablet, tahta, derilere yazılan yazıların azlığı ve güçlüğü karşısında papirüs biricik yazı kâğıdı idi. Bir taraftan yeni yapıtlar ortaya çıkarılıyor, bir taraftan da eskiden yazılmış kitaplar satın alınıyor ya da kopya ediliyordu. Bergama’nın İskenderiye’ye karşı meydan okuyan bilimsel, kültürel gelişmesi karşısında Mısır Kralı papirüs dışsatımını yasakladı. Bergama Krallığı Papirüs’ün yerini alabilecek herhangi bir maddeyi getirene büyük ödül verileceği ve ona devletin onur yerleri açılacağı içte ve dışta duyurulmuştur. Sardes’li sanatçı Krates, Krala dişi keçi derisinden özel bir biçimde hazırlanmış bir örnek getirdi. İstenilen kullanışa elverişliliği görüle bu kâğıtlar bilim dünyasının yolunu ışıtacak olan “Parşömen” adını alacaktı.  
BERGAMA KAĞIDI (PARŞÖMEN)

… Bu kâğıda Bergama Kâğıdı (Pergaminae Chartae) adı verildi. Bu ad türlü kullanışlardan sonra bugünkü dilimize PARŞÖMEN biçimine ulaştı.”

Bayatlı, B., 1991, “Bergama Tarihinde Akropol”, S.39

Parşömen ile klasik dönemin tüm değerli yapıtları yazıldı, çoğaltıldı. Böylece Bergama Kütüphanesi edebiyat ve sanat hakkında parşömenlere yazılmış 200 bin tomar kitapla doldu. Bergama, İskenderiye Kütüphanesi karşısında bilim ve sanat bakımından erişmek istediği varlığı sağlamış oldu.

Bergama kütüphanesi, sadece düzgün yerleştirilmiş, katalogları hazırlanmış, düzenli olmakla yetinmemiş, aynı zamanda heykel ve tablolarla bir müze haline getirilmişti.

BERGAMA KÜTÜPHANESİ 

Bergama, M.Ö. 133’de Roma yönetimine geçtiği zaman, Romalı bilginler Helen kültürünü incelemek için aradıkları eşsiz eserleri Bergama Kütüphanesinde buldular.
Roma’da Sezar’ın ölümünden sonra başlayan iç savaş sırasında Bergama da ünlü kütüphanesini yitirdi. Antonius tarafından Tarsus’ta Mısır Kraliçesi Kleopatra’ya armağan edilen Bergama Kütüphanesi, M.Ö. 47 yıllarında bir savaş sırasında yanan İskenderiye’ye taşınmıştır. 
PARŞÖMEN RULOSU

Bergama, Helenistik ve Roma Dönemlerinde yazın alanında İskenderiye’ye yaklaşmış ise de, güzel sanatlar yönünden İskenderiye’nin çok üstüne yükselmiştir[2].

Klasik dünyanın 50 düşünürü içinde 22’sinin Anadolu’da yetişmiş ve bunlardan üçünün (Parmenides, Archesilaos ve Galenos) Bergama’dan çıkmış olması da bu bölgenin değerini belirtmeye yetmektedir.
PERGAMON AKROPOLIS

Eumenes'in M.Ö.159 yılındaki ölümü üzerine yerine kardeşi II. Attalos Kral olmuştur. Onu da M.Ö.138–133 yılları arasında hüküm süren oğlu III. Attalos izlemiştir. Bu Kralların dönemlerinde de, Bergama'nın yeniden inşası ve bir sanat merkezi olarak gelişmesi sürdürülmüştür.

Attalos Hanedanı’nın son kralı olan III. Attalos'un 5 yıllık yönetiminden sonra, Bergama, bu Kral tarafından Roma'ya bağışlanmış ve onun ölümünden sonra Roma'nın Asya Eyaleti olmuştur .

Efes (Ephesos) ve İzmir (Smyrna) ile birlikte Asya Eyaleti’nin önemli kentlerinden birisi olan Bergama, M.Ö.27'de Roma İmparatorluğu’nun kuruluşu ile birlikte oluşturulan Pax Romana (Roma Barışı) içerisinde bağımsızlığını koruyan ve Asya birliği içerisindeki diğer kentlerle birlikte Roma'yla iyi ilişkilerde bulunan bir kenttir. Bu da antik kentin Roma'dan oldukça etkilenmesine neden olmuştur.

Bergama Roma Devri’nde de çok önemli bir merkez olarak gelişmesini sürdürmüştür. Bu devirde kentte hızlı bir nüfus artışı olmuş ve yaklaşık 150 000 kişiye ulaşmıştır. Bu nüfus artışı ile kent güneye, ovaya doğru yayılmaya başlamıştır.

Bu genişlemenin en büyük kanıtı Mısırlı Tanrılar için yapılmış bir Roma tapınağı olan Serapis Temple (Kızıl Avlu) ’ya ait kalıntılardır.



[1] Bayatlı, B., 1991,“Bergama’da Krallık Devri”, İst.,  s. 37-38.

 [2] Bayatlı, B., 1991, y.a.g.e., s.40.